Stany Zjednoczone Rzeczpospolitej Polskiej

Do niedawna sformowanie „globalna wioska” było dla mnie niezrozumiałą sprzecznością. Miasta i wioski, myślałem, są przecież z samej definicji lokalne. Na moich oczach upadła żelazna kurtyna i można było podróżować za granicę, ale każda taka podróż tylko moją konfuzję pogłębiała. Okazywało się, że za ową granicą inne jest chyba wszystko, co w ogóle może być inne: krajobraz, język, kultura, obyczaje, nawet gniazdka elektryczne. To ma niby być globalna wioska?

Zrozumienie przyszło z chwilą, gdy dowiedziałem się, że kandydata na prezydenta Platforma Obywatelska wyłonić ma w prawyborach. Zapachniało Ameryką. Prawybory to instytucja zza wielkiej wody, dotychczas w naszej polityce nieznana. Przeszczepiono ją na polski grunt pod wpływem potrzeby chwili, bez żadnego tegoż gruntu przygotowania. Ku mojemu zdumieniu, przyjęła się od razu. Co mnie aż tak zdumiało, zapytacie? Wiedziałem przecież, że przepływ idei z zagranicy nie ogranicza się do seriali telewizyjnych. Wiedziałem, że obyczaje polityczne zmieniają się i mogą podlegać zewnętrznym wpływom. Otóż zdumiało mnie tempo, w jakim zmiana nastąpiła. Tempo właściwe globalnej wiosce właśnie.

Globalizację zawsze traktowałem jako zjawisko naturalne, niczym deszcz albo wiatr. Zajmowanie stanowiska wobec takich zjawisk wydaje mi się pozbawione sensu. Można oczywiście zawiązać ruch alterdeszczowców, ostro wystąpić przeciwko postępującemu zawilgoceniu, a pogodynkę z telewizji oblać wiadrem wody na znak protestu. Można, ale czy nie lepiej po prostu nosić ze sobą parasol? Komfortem ignorowania globalizacji mogliśmy się cieszyć tak długo, jak długo dotykała ona jedynie błahych aspektów naszego życia. Dlaczego niby miałbym zastanawiać się, gdzie i przez kogo są projektowane moje buty? Ale teraz, gdy globalizacja zaczyna dotykać życia publicznego, najwyższy czas przyjrzeć się jej dokładniej.

Amerykanizacja polityki w pierwszej chwili urzeka: politycy dbają o wizerunek, udzielają się w sieci, szanują opinie wyborców. Demokratyczne tradycje Stanów Zjednoczonych stanowią najwyraźniej źródło wartościowych inspiracji. Z tego źródła odważnie czerpią politycy wszystkich opcji. Pamiętacie zapowiedź tworzonego przez Prawo i Sprawiedliwość portalu społecznościowego myPiS.pl? Inspirację Barackiem Obamą i jego serwisem Organizing for America widać od razu. Muszę przyznać, że PiSowcy tym tematem mnie, liberała, zaciekawili. Zatem jakiś sukces już jest, mimo że portalu jeszcze nie ma.

Teraz o ciemnej stronie zjawiska. Tydzień temu pisałem, jak słabo rozwinięta jest nasza tradycja polityczna, jak ważne jest teraz jej kształtowanie. Istnieje ryzyko, że import może zdławić produkcję. Dość powiedzieć, byłoby to dla polskiej sceny politycznej fatalne. Należałoby też postawić pytanie, czy istnienie budżetowych subwencji dla partii politycznych musi implikować finansowanie przez podatnika prawyborów, myPiSów i tym podobnych eksperymentów.

Kończąc przypominam: w niedzielę pierwsza debata Komorowski-Kaczyński. Jej przebieg będzie temat kolejnego wpisu, gdzie spróbuję policzyć uczestnikom punkty.